Alien

Laatst bijgewerkt: 12 januari 2020
WAARNEMING:
2015-X-24

Op 24 oktober 2015 was ik bezig met het vastleggen van een groep bladroller rupsen op Kattenkruid. Deze specifieke soort spint nestjes waar de kleinere rupsen in hangen en leven.

In een van die nestjes had ik kopschildjes waargenomen en die trachtte ik vast te leggen. Dat resulteerde in o.a. deze rommelige foto (het valt nog niet mee om op zo’n kleine schaal met flitslicht door een warboel van spinsel te schieten! : ) De kopschilden zijn rood omcirkeld.

 

Mymaridae wespje in rupsnest, met 2 kopschilden rups: schild 1 ± 0,6mm, schild 2 ±0,2 mm

Mymaridae wespje in rupsnest, met 2 kopschilden rups: schild 1 ± 0,6mm, schild 2 ±0,2 mm

Achter de computer de foto bekijkend, triggert de vorm in de rechterbovenhoek me… die heb ik ergens in mijn insectengids gezien.

Mymaridae wespje in rupsnest

Mymaridae wespje in nest rups

Na een tijdje spitten komt hij inderdaad boven water: een wespje uit de Mymaridae familie.

Deze familie van wespjes zijn super klein, de grootste is 4 mm1. Het kleinste bekende insect komt uit deze familie en is 0,158 mm groot2 !! In het Engels heten deze wespjes toepasselijk ‘fairy fly’.

Hoe groot is het wespje in de foto?
De kopschilden heb ik verzameld en gemeten: kopschild 1 ±0,6 mm, kopschild 2 ± 0,2mm. Het wespje zit iets dieper in de foto maar niet veel daar de rechter bovenvleugel nog redelijk scherp is en met de macrolens is de scherpte-diepte een paar milimeter. Het wespje is iets groter dan kopschild 1 dus ik schat de lengte kop tot staart op ±1-1,5 mm.

Helaas is de foto te onduidelijk om belangrijke details te kunnen waarnemen die het mogelijk maken om deze te determineren4. Obv de grootte is het niet te zeggen welke soort het is.

Deze familie wespen zijn parasitaire wespen en leven vrijwel allemaal op eitjes van andere insecten, met name van cicaden, dwergcicaden, bladluizen, schildluizen maar ook van andere insecten waaronder bladroller vlinders (Tortricidae) en Snuitmotten (Pyralidae) 3. Ik heb ondertussen kunnen bepalen dat de rupsen van de Muntvlinder zijn. Dit is een mot die tot de grasmotten behoort (Crambidae). Een relatie tussen Mymaridae en deze familie heb ik (nog) niet kunnen vinden in de literatuur.

De plant zit overigens ook vol met cicaden en die zitten ook in de rupsennestjes. Heb een aantal verlaten nestjes uit de plant geknipt om kopschilden te verzamelen (hierover later meer) en vind daarin ook cicaden nymfen. Mogelijk kwam de wesp dus niet voor de rups maar voor de cicaden.

Het nest waarin ik de wesp heb waargenomen zit in één van de kweekpotten, dus die ga ik nogmaals analyseren maar nu hou ik rekening met cicaden eitjes.

Al met al weer iets nieuws geleerd : ) Ik hou mijn ogen nog beter open en hoop nog vaker tegen deze wespen familie aan te lopen…


Referenties

1 Yoshimoto, C.M., 1990, “A Review of the Genera of New World Mymaridae (Hymenoptera: Chalcidoidea)”

2 Huber, J. T. and J. S. Noyer, 2013, “A new genus and species of fairyfly, Tinkerbella nana (Hymenoptera, Mymaridae), with comments on its sister genus Kikiki , and discussion on small size limits in arthropods”

3 Huber, J. T., 1986, “Systematics, biology, and hosts of the Mymaridae and Mymarommatidae (Insecta: Hymenoptera): 1758-1984”

4 Pricop, E., 2013, “Identification key to European genera of the Mymaridae (Hymenoptera: Chalcidoidae), with additional notes


Geef een antwoord

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *