frontale sutuur zegt: een rups

Laatst bijgewerkt: 10 oktober 2018

laatst bijgewerkt: 28/10/2015


In deze vorige post beschreef ik de vondst van een rups-achtige in de Brede lathyrus plant. Het was alleen niet mogelijk om te bepalen of het nu een rups betrof, de larve van een vlinder, of een bastaardrups, de larve van een bladwesp.

Determinatie van dit diertje, of in ieder geval zijn familie vaststellen, kan, behalve door de rups uit zijn hol jagen, ook gebeuren obv van het kopschildje dat in het web hing. Ik heb het kopschildje weten te bemachtigen en op basis daarvan bepaald dat het een rups is.

vooraanzicht kopschild rups

vooraanzicht kopschild rups

achteraanzicht kopschild rups

achteraanzicht kopschild rups

 

Het verschil is te bepalen aan de hand van de groeven op het kopschild, de zogenaamde suturen of naden. Verschillende insecten families en soorten hebben verschillende vormen. Rupsen, hebben uitgesproken omgekeerde Y of V vormige frontale suturen op hun aangezicht. Bij bastaardrupsen zijn de frontale suturen niet of weinig nadrukkelijk; ze hebben een hele gladde kop.

Hieronder een vergelijking forntale sutuur van de bladwesp bastaardrups en vlinder rups.

vooraanzicht kopschild rupsvooraanzicht kopschild rups, met frontale sutuur (rode V)

 

 

 

 

 

Boven: vooraanzicht rups kopschild met -vormige frontale sutuur, (rechts rode V)

Onder links: Vlinder rups (5e instar) Tijgerblauwtje (Lampides boeticus), kopaanzicht met -vormige frontale sutuur

Onder rechts: Bladwesp bastaardrups (Xenapates braunsi), kopaanzicht met minder geprononceerde -vormige frontal sutuur ¹

kopaanzicht met frontale sutuur op rups (5e instar) Tijgerblauwtje (Lampides boeticus)

Bladwesp bastaardrups (Xenapates braunsi), vooraanzicht met minimal ad-frontal sutuur

 

 

 

 

 

De suturen ontstaan bij het groeien en zijn de naden waar de segmenten van de schedel aan elkaar groeien. Een mensenschedel heeft ze ook, de fontanel is een bekend onderdeel waar een aantal van die naden bij elkaar komen. In dit geval zijn het de ruimtes tussen de botten die de schedel vormen en helpen om de schedel bij geboorte klein te maken en daarna om de hersens in de schedel te laten groeien en in volume te laten toenemen.

Skull of a newborn

Baby schedel met duidelijke suturen

Bij insecten hebben de suturen een andere funktie, het zijn de breuklijnen bij het vervellingsproces. De lijnen worden zichtbaar vanaf de derde instar (vervelling) en groeien tot aan de laatste instar ². Bij de onderstaande 1e instar van het Tijgerblauwtje is de frontale sutuur niet ontwikkeld en niet zichtbaar.

Tijgerblauwjte 1e instar, zonder frontale sutuur

Tijgerblauwjte 1e instar, zonder frontale sutuur (with permission by H. Tan)

Bij de 5e en laatste instar is de frontale sutuur duidelijk zichtbaar.

Tijgerblauwjte 4e instar, met frontale sutuur (with permission by H. Tan)

Tijgerblauwjte 5e instar, met frontale sutuur (with permission by H. Tan)

Met name bij de laatste instar breken de kopschilden op deze lijnen, eerdere instars kunnen ook vervellen zonder breuk ² ³.

De rups die dus nu in de Lathyrus plant zit is dus een derde of vierde instar…

 

Lees meer hier over de verschillen tussen rupsen en bastaardrupsen.

 


Referenties

¹ Credits: The immature stages of biology of two Xenapates species in West Africa (Hymenoptera, Tenthredinidae), Andrew D. Liston, Georg Goergen, Frank Koch, 2015

² Timothy P. Friedlander, 1985. The biology and morphology of of the immature stages os Asterocampa idyja Argus (Bates) (Lepidoptera: Nymphalidae)

³ Ripley, Lewis Bradford, 1924. “The external morphology and postembryology of noctuid larvae”


 


Geef een antwoord

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *